COOTRAFRUIPLA

Sen Michel se yon komin ki trouve li nan awondisman Mamelad, depatman latibonit. Daprè dènye ankèt IHSI, li genyen 150 511 moun k’ap viv ladan sou yon sipèfisi ki mezire 613,74 km². Li sitiye l a anviron 160 km kapital peyi dayiti (Pòtoprens).

Sen Michel genyen 8 seksyon kominal ki se Platana, L’Ermite, Camathe, Lacedras, Bas de Sault, Mormont, Lalomas, l’Attalaye. Ekonomi Sen Michel chita sou plantasyon kann men nan tan lontan li te chita sou kilti tabak ak koton, se yon zòn ki rekonèt sitou nan kalite kleren lap pwodi pou voye vann nan tout peyi dayiti ak kèk peyi etranje.  Sen Michèl Latalay se 2èm pi gwo komin nan peyi a (apre Kwadèboukè) pa rapò ak sipèfisi li. Men sa pa anpeche se yon zòn wout li pa bon menm e nan peryòd lapli pa gen bouch pou esplike pwoblèm wout sa bay. Menm lè se yon zòn ki gen gwo repitasyon pwodiksyon kleren epi ki gen yon gwo potansyalite pou fè agrikilti ak elvaj, anpil fwa lajan anpeche moun yo eksplwate potansyalite komin nan.

Coopérative de Transformation des Fruits Platana (COOTRAFRUIPLA) se yon òganizasyon ki sitiye nan lokalite Platana, premye seksyon kominal Sen Michel, yon zòn kote wout la fèt an tè e chaje wòch. Ou travèse plizyè rivyè avan ou resi rive ladan l’. Prensipal resous zòn nan chita sou plante ak transfòme kann.

COOTRAFRUIPLA se yon atelye ki wè jou nan lane 2008 aprè yon fòmasyon yon òganizasyon ki rele ATTP te bay. Youn nan manm ATTP yo ki se Josianne Saint Louis  te konstate ke travay ATTP te konsantre plis sou elevaj e anpil nan medam yo pat twò patisipe nan aktivite sa,  konsa li te pataje lide a ak kèk moun pou yo te kapab wè kisa yo te kapab fè ansanm pou medam yo gen aktivite ki plis sanble ak yo e ki ka pèmèt yo fè lajan pou yo pa chita tann sèlman gason kap vin lonje men ba yo. Nan sans sa, yo te vin konstate chak lè gen epòk fwi yo rete ap gaspiye, epi yo di poukisa yo pa itilize fwi sa yo kap gate nan zòn nan pou fè yon aktivite kap itil zòn nan. Konsa yo deside fè transfomasyon fwi e mete ti sa yo genyen ansanm pou komanse transfome fwi nan Platana.

Yo te komanse ak 18 moun 15 fanm ak 3 gason. Yo te pran desizyon pou fè fwi yo fè lajan ak redwi gaspiyaj fwi yo. Pou yo te abouti ak objektif sa, yo te kolekte lajan ant yo ki te an total 3000 goud. Bay tan ak mete tout enèji yo, chak moun te kontribye pou bay yon bagay, tankou chodyè, kivèt, recho. Monique Charles ki se kòdonatris atelye a di:

"Atelye a te pran nesans paske nou pat ka gade medam yo konsa,ki pafwa yo leve al nan lòt zòn pou y al chèche lavi miyò. Alòs pou nou pa t kite fòmasyon an pèdi, nou te deside met tèt nou ansanm pou nou te ka fè fwi yo fè lajan olye ke yo rete la ap gaspiye.

20180815_072035_Film1-24.jpg

Atelye a travay pa sezon fwi, yo fè konfiti gwayav, siwo tamaren ak kremas, fè manba sèl ak sik, karapina yon bagay ki fèt ak jenjanm pistach. Nan epòk yo te kòmanse a, yo te jwenn sipò yon agwonòm ki rele Archil ki te ede yo pase pwodwi yo epi vann yo . Pandan y’ap pwodwi, yo vin jwenn èd yon òganizasyon yo rele PBRH ki te vin prete yo 14000 goud ak achte pwodwi pou 28000 goud. Nan lane 2010 OXFAM profite konstwi lokal pou yo ak bay yo materyèl, sof kèk ti materyèl konsa konsa manm yo te achte. Atelye a fikse yon objektif pou fè fwi yo fè lajan sitou tamaren. Pou sa rive fèt, tout manm yo te bay tèt yo kòm benevòl pou ede travay la fèt. Aprè, yo vin bay yon ti frè 200 goud chak lè yo travay.

Daprè youn nan manm atelye a ki se Saint Louis Rosette

 "Nan Platana fwi yo te konn ap gaspiye lontan, se te timoun ki te konn ap manje gwayav yo epi rès yo ret gaspiye. Nan konmansman atelye a, yo te konn fè konfiti mango,anana kounya yo plis kenbe likè tamaren a paske yo pa gen anpil kòb. Atelye a rive fèt la vin yon ti jan mye pou nou menm fanm paske lew vin la ou jwenn yon bagay, li bon paske ou jwenn yon kote pou fè lajan, lè nou te nan ATTP se gason yo ki te konn fè plis elevaj, nou menm fanm nou met tèt ansanm pou nou transfòme fwi yo."

COOTRAFRUIPLA nan Sen Michel gen anpil enpak nan zòn Platana paske li pèmèt fanm kou gason travay ak bay yon lòt imaj pou Sen Michel. Youn nan medam yo ki se Toussaint Fedelène ajoute poul di:

"Atelye a enpòtan paske nan Sen Michèl se te kleren ki te valorize nou an Ayiti, kounya nou vin gen plis valè paske nou vin konn sa pou nou fè ak fwi yo aprè fòmasyon nou swiv sa ki vin valorize nou tou”.

Nan ane 2018 la yo ouvri yon mityèl kote yo sanble kòb pou yo ka prete manm yo. Pou kounya COOTRAFRUIPLA gen 56 manm, yo gen kòm pèspektiv gen plis pase 500 manm ak pwodwi plis pou tout peyi a.