CAPOSOSMA

Sen Michèl se dezyèm pi gwo komin peyi a e ki gen plis pase 150 000 moun pou yon sipèfisi 613,74 km2. Se yon kote tout wout ki mennen ladan l yo pa bon menm akòz yo gen anpil dan wòch.  Lè lapli menm, labou ka dekouraje w nan wout sa.  Pa panse w chape lè gen solèy paske gen yon pousyè tèt chaje nan wout yo. Se plis gwo kamyon yo epi kèk ti pikòp (ti taptap) ki pote machandiz pou moun tankou bout sak ki fe wout sa. Men jounen jodi a se plis moto ki fè zòn lan akòz tout difikilte nou site la yo. Se pa yon trajè ki fasil paske ou gen sansasyon tout anndan w vibre lè w ap fè wout sa sou moto e si se nan machin ou gen enpresyon vwayaj la long anpil paske machin pa ka kouri vre nan wout sa yo.

Poutan Sen Michèl se zòn ki gen repitasyon kòm kote ki fè pi bon kleren nan peyi a, yon fason pou di se kann ki prensipal kilti li. Se yon komin ki gen anpil dlo kidonk gen yon gwo bout tonton potansyalite agrikòl men ki manke eksplwate. Sa tèlman vre ke agrikilti ak elvaj se zam pou kwape move moman lavi nan komin sila a. A kote agrikilti nan zòn nan, li gen tou anpil lòt aktivite ekonomik. Sa vle di se yon zòn ki gen anpil tranzaksyon ekonomik.

Malgre tout lajan zòn nan fè nan kleren ak aktivite li yo sa pa anpeche moun nan zòn nan te oblije monte gwo kamyon pou te rantre jous Okap osinon Gonayiv lè yo te bezwen al depoze kòb yo labank ; pa menm pale sou difikilte ak egzijans yo rankontre lè yo anvi prete yon ti kòb labank; sa te pi difisil pase trajè nan move wout lakay yo a.

Bagay sa a pa te rete yon kalte moun nan kominote a tankou Charles Cius Joseph, Géronel Pierre, Borgella Nappoléon, ki te konprann ekonomi nan yon kominote se baz devlòpman epi fasilitasyon pou reyalize yon tranzaksyon ak jwenn kredi patisipe tou nan devlopman sila. Moun sa yo te deside mete tèt yo ansanm pou kreye yon koperativ epay ak kredi ki ta pral pote non CAPOSOSMA (Caisse Populaire Solidarité de Saint-Michel L'Attalaye). Moun sa yo tou ta pral fè pati premye komite administrasyon (KA) kès la tandiske Mme Anne Marie Odat Noel ta pral premye direktris kès la. Sa a te rive posib apre yo te fin resevwa fòmasyon Frantz Prinvil ki te direktè KNK (Konsèy Nasyonal Koperativ) te vin bay nan zòn nan, nan kad yon pwojè yo te rele: Revitalisation du Mouvement des Coopératives. Se te nan mwa Me 1997.

 Développement International Desjardins (DID) ki depi lane 1907 ap travay Kanada nan monte koperativ nan peyi sila te deside bay « Réseau Le Levier» ki se yon federasyon kès popilè nan peyi a ekspètiz li. Konsa, pou te ede CAPOSOSMA fè premyè pa li, DID te fè yo kado yon kòfrefò ki te koute 14000 goud. Sa se te yon bagay enpòtan pou te kapab sekirize lajan manm yo.

Se konsa yo ta pral lanse yon kanpay sansibilizasyon pou motive moun yo vin louvri kont nan kès la. Moun yo te kòmanse timidman ap pote kole men te gen anpil rezistans akòz lokal la ki te manke kòdyòm. Men sa pa te pi mal paske pou rive bò lane 2004 yo, yo te gentan  gen yon aktif onz (11) milyon goud.

Koperativ la ta pral pran yon gwo frap ak zafè koperativ ki t'ap bay 10% enterè yo sa ki te lakòz aktif yo ki te rive nan onz (11) milyon ta pral tonbe rapid vit nan twa (3) milyon goud. Sa te fèt akòz anpil sosyetè te kòmanse pran kòb yo pou al mete nan koperativ sila yo. Anplis, gen moun ki pat pè prete kòb nan kès la epi y'al mete l nan lòt koperativ ki t'ap bay anpil enterè yo.

Apre koperativ sa yo te fin sove ak lajan moun yo, CAPOSOSMA ta pral sibi yon lòt gwo kou paske moun yo te vin pran kès la pou menm bagay ak lòt koperativ ki te sove ak lajan yo a. Sa te lakòz moun yo te rale gwo bak, yo te pran yo tankou yon enstitisyon ki jis bezwen pran kòb moun yo.

Sa ta pral pouse dirijan CAPOSOSMA yo lage yo nan yon gwo kanpay sansibilizasyon pou fè moun yo konprann diferans ant koperativ 10% yo ak kès epay ak kredi yo, ki se yon byen kominotè. Sa a te pote fwi e te fè moun yo kòmanse timidman retounen nan kès la.

P_20180815_100349-25.jpg

An 2012, kès la ta pral fè yon gwo pa an avan aprè direktè Ganius Cajuste nan tèt kole ak komite administrasyon an ta pral reyalize konstriksyon aktyèl lokal CAPOSOSMA a ki se youn nan pi bèl batiman nan Sen Michèl. Sa te pouse pi plis moun fè yo konfyans paske enfrastrikti yo a sanble ak yon gwo bank pou pa di lokal bank santral yo. Gwo batiman sa a se yon achitèk ayisyen ki pote non Neat Archille ki reyalize l e se yon fim nasyonal ki te egzekite l e konstriksyon sa a te koute kès la 15 milyon goud.

Akòz se sèlman kad lokal ki ap travay nan kès la, sa fasilite posibilite pou bay moun nan zòn nan kredi. Paske anplwaye yo, se moun komin nan e abitan yo konnen yo trè byen.

IMG_0151-72.jpg

Ak yon enterè ki sitiye l ant 18 pou rive 30% chak ane selon kalte kredi a epi yon to enterè degresif, sa pa anpeche yon seri moun te wè l twò wo e t'al jwenn konkirans kès la. Men dirèktè Cajuste di :

"Vini konkirans lan vin fè n' plis byen e rann nou pi konfòtab akòz moun yo vin wè sèvis nou yo pi bon".

Nan reyalite a vre, lòt mikwokredi ki gen nan zòn nan prete moun yo kòb ak yon to enterè ki pi chè. An menm tan, li bay yo plis egzijans pou yo jwenn kredi a ak pou remèt kòb la tou.

Pastè Morestal Tilus, li menm ki se youn nan sosyetè nan kès la esplike ke lontan se anba tè yo te konn sere ti kòb lè yo pa te vle al jous Okap oubyen Gonayiv men kounye a yo gen kès yo nan kominote pa yo. Li pale tou sou kredi CAPOSOSMA bay yo ki pèmèt yo reyalize bèl bagay nan vi yo. Jean-Baptiste Paul Edouard ki se direktè kredi kès la ale nan menm sans ak Pastè Tilus lè l montre kantite lajan kès la mete nan kredi: 62,8 milyon goud. Potfèy kredi sa a kouvri komin Sen Michèl kote yo prete 382 moun. Yo prete moun moral yo 56, 8 milyon epi rès la pou kontwa Ennri a kote 155 moun benefisye yon kredi pou ane sa a. Li enpòtan pou n konnen CAPOSOSMA prete moun kòb jis rive nan 2 milyon goud e ka bay yon moun jiska 7 lane pou l peye yon prè, sa k’ap depann de kantite kòb prè a ye epi tip kredi a.

Enstitisyon sa a ki fè lonè moun Sen Michèl se yon fyète tou pou anplwaye li e Guerline André ki se yon sekretè – resepsyonis nan kès la jwenn tout fyète l pou fè pati enstitisyon sa e santi lajwa nan li paske CAPOSOSMA se yon kès ki prèske ofri tout sèvis yon gwo bank ka bay.

Direktè a bò kote pa l kwè :

« Si jounen jodi kès la gen plis pase 12000 manm, 166 milyon goud kòm aktif epi yon sikisal nan Ennri se gras ak tout sosyetè nou yo. Nou sòti lwen pou rive la e kòm yon koperativ nou fè retou bay popilasyon an nan sponsorize yon kalte aktivite tankou chanpyona, aktivite edikatif, fè renovasyon plas piblik. »

Nan lane k ap vini yo, yo konte gen yon lòt sikisal nan Latibonit lan epi chèche mwayen pou vin gen plis manm pandan y ap ofri yo plis sèvis.